Klik hier voor het LEESTIPS-ARCHIEF - 1

Klik hier voor het LEESTIPS-ARCHIEF - 1

MARCELO EN DE ECHTE WERELD - Francisco X. Stork (Lemniscaat) Door sommige boeken leer je de wereld beter te begrijpen. Omdat, in die boeken, de hoofdpersoon de wereld beter leert begrijpen. Dat is sterk het geval bij MARCELO EN DE ECHTE WERELD. De zeventienjarige Marcelo Sandoval vertelt over zichzelf: 'De nauwkeurigste omschrijving van wat ik heb is vermoedelijk syndroom van Asperger. Dat valt in het hoogfunctionerende uiteinde van het autistisch spectrum.' Hij wordt in de 'Echte Wereld' losgelaten en ontmoet daar gelukkig Jasmine, aan wie hij kan vertellen over de innerlijke muziek die hij hoort. Langzaam vloeien wij mee in zijn ontdekking van de goede en lelijke kanten van een mens, in hoe je er simpelweg naar moet streven de goede toon te horen. Erg mooi gedaan. En inzichtgevend dus. Dit boek werd vertaald door Aleid van Eekelen-Benders.

ELIA STRIJDT VOOR VRIJHEID - Christopher Paul Curtis (Nieuw Amsterdam) Soms wilde ik dat ik weer meester was, op school. Dan zou ik nu een boek hebben waarmee ik morgen zou openen, en dat ik dan de komende weken verder zou voorlezen. Zo'n belangrijk en goed boek is ELIA. Of nee, eigenlijk zou ik het aan iederéén willen voorlezen. Dit boek heeft alles: humor, een sterke verteller, een geweldige plot, maar vooral ook: urgentie. Het gaat over de elfjarige Elia die als kind van vrijgemaakte slaven geboren is in het Canadese dorpje Buxton. Hier woonden werkelijk vele ontsnapte, vrijgekomen of vrijgekochte slaven. Elia lijdt, zoals hij het zelf zegt, aan aanvallen van overgevoeligheid. En dat wil hij helemaal niet! Maar hij kan wel geweldig steen-keilen. De helft van dit boek doet ons het dagelijkse leven in Buxton uit de doeken, maar dan wordt Elia geconfronteerd met dat wat zijn ouders hem hadden willen besparen: onvrijheid en de noodzaak tot het maken van dappere keuzes. Gelukkig heeft Uitgeverij Nieuw Amsterdam voor de auteur Curtis gekozen. Want er is méér moois van hem. Een auteur om te koesteren, een uitgave om te vieren. Dit boek is (prachtig, want niet makkelijk!) vertaald door Annelies Jorna.

DE TERUGKEER VAN MELISSE - Per Nilsson (Lemniscaat) Een groot schrijver uit Zweden, deze Per Nilsson. Al zijn boeken zijn pregnant. Zo ook dit verhaal. Het is het tweede deel van een eerder boek: 'De geur van melisse', dat in 1999 een Zilveren Zoen kreeg. Was dat al een mooi boek, dit is volgens mij nóg beter. De zeventienjarige hoofdpersoon die een korte maar alomvlammende liefde opvatte voor Ann-Katrin, moet nu aanvaarden dat het over is. Helemaal over. Hij vindt een nieuwe geliefde, maar de geur van melisse, die bij Ann-Katrin hoorde, is nooit ver weg. Waaróm die geur maar naar hem toe blijft waaien wordt duidelijk in dit onthutsende vervolgverhaal. Dit boek is vertaald door Femke Blekkingh-Mulder.

DE GROTE AVONTUREN VAN KLEINE MOL - Sjoerd Kuyper (Hoogland & Van Klaveren) Een gráppig boek schrijven, oei, dat is me een opgave. Maar we kunnen het aan Sjoerd Kuyper overlaten. En een gráppig én goedgeschreven boek? Ook daarvoor kunnen we bij Kuyper zijn. Het maakplezier spat al van de allereerste bladzijden af. Kleine Mol en Kleine Arie worden vrienden, al weet Kleine Mol lang niet hoe hij heet en al weet Arie lang niet wat voor soort dier hij is. Daar komen ze achter, maar eerst zijn er nog heel veel slapstick-avonturen.

FEUN EN DE ZWARTE MAGIËR - Paul Kustermans (Manteau) Het lijkt me niet terecht dat er zo weinig aandacht is voor de boeken van oudgediende Paul Kustermans. Dit vierde deel over de jonge vrouw Feun (sjamaan) en haar jonge man Varn (stamhoofd) is alweer zeer overtuigend, spannend, en goed geschreven. Ik vind het knap dat een auteur een vierde deel uit een reeks zo evenwichtig en belangwekkend weet te houden. Want dit verhaal uit het stenen tijdperk gaat over grote zaken: over de aardmoeder, over dood en dreiging, over leren samenwerken met meerdere stammen, over het gaan houden van wolven als huisdieren en over het verspreiden van een nieuwe manier om vuur te maken. En dan in een verhaal opgeschreven dat menselijk is en je dus beroert. Felicitaties aan Kustermans - die aan het einde van het boek zelfs nog stof over lijkt te hebben voor een vijfde deel!

HET REUZENRAD MYSTERIE - Siobhan Dowd (Van Goor/Unieboek) Siobhand Dowd is een Brits-Iers schrijfster die twee jaar geleden veel te vroeg stierf. Vlak voor haar dood schreef ze in korte tijd drie boeken, waarvan EEN HELLE KREET internationaal veel aandacht en prijzen kreeg. In ons land bleef het erg stil. Maar nu is er HET REUZENRAD MYSTERIE. Een intelligent én echt spannend boek: die combinatie zie je niet vaak. Plaats van handeling is het Londense reuzenrad The London Eye, waarin een jongen verdwijnt. Dat kan niet, en toch gebeurt het. Zijn autistische, hoogbegaafde neef (die het verhaal vertelt) komt doordat zijn hoofd 'net iets anders werkt dan dat van de meeste mensen' achter de oplossing van dit ware raadsel. Geen flauwe kost, dit boek. Een sterke, eigenzinnige detective. (En in mei komt haar posthuum verschenen HET MOERASMEISJE uit!) Dit boek werd vertaald door Tjalling Bos.

SPIEGELJONGEN - Floortje Zwigtman (De Fontein) Ik hield mijn hart vast. Niet omdat ik twijfelde of SPIEGELJONGEN, het derde en laatste deel van de trilogie DE GROENE BLOEM, na SCHIJNBEWEGINGEN en TEGENSPEL, een góéd boek zou worden. Nee, daar kun je bij Floortje Zwigtman wel zeker van zijn. Maar wel of het een fíjn boek zou worden. Ik was namelijk zo om Adrian gaan geven. Om de hoofdpersoon Adrian Mayfield. En ik wilde écht, écht, écht niet dat het zwaar slecht met hem zou eindigen. Ik heb daarom verschillende onnutte pogingen gedaan om de schrijfster te beïnvloeden, maar zie, het was niet nodig: Adrian leeft en Adrian is niet alleen aanwezig tijdens het lezen van de GROENE BLOEM-boeken, maar hij is er voor altijd. Want daar heeft Floortje Zwigtman voor gezorgd. Wat een wervelwinden, wat een brille, wat een vertelkunst, wat een overtuigingskracht. Adrian is fantasisch, en Floortje Zwigtman ook. En de Nederlandse jeugdboekenwereld heeft met deze hoofdpersoon, deze schrijfster en deze trilogie het meest stralende boegbeeld dat het kon vinden.

LATINO KING - Bibi Dumon Tak en Castel (Querido) Het zesde deel in de Slash-serie is om van te rillen. De ontberingen die Castel na zijn arrestatie voor drugssmokkel in de Dominicaanse Republiek moet doorstaan zijn fors, maar - en dat maakt dit boek prachtig duidelijk - ze zijn niet alleen van materiële aard. Wat heeft Castel goed verteld! Wat heeft Bibi goed geschreven! Onder het hele boek ligt de bijzondere chemie die zij samen gevoeld moeten hebben. Het verhaal staat strak en stevig op de bladzijden, je wordt ertegenaan getrokken als je het leest, de taal glanst en grauwt tegelijk, het is werkelijk een granieten boek. Maar dan van het graniet dat alle soorten nuanceringen bevat, want dat is misschien nog het sterkste: het boek doet je nadenken over eenzaamheid, over schuld en boete, over criminaliteit en vertrouwen. Een boek als een Oscarwinnende film.

RIGHT BEHIND YOU en WHAT HAPPENED TO CASS MCBRIDE - Gail Giles (Lemniscaat) De Amerikaanse schrijfster Gail Giles is met twee boeken vertegenwoordigd in de Made In The USA-reeks van uitgeverij Lemniscaat. En dus kunnen we een voorzichtig beeld krijgen van de onderwerpen en de werkwijze van Giles. Wat die onderwerpen betreft is het wel duidelijk: Giles pakt het groot aan. In RIGHT BEHIND YOU is een jongen aan het woord die op jongere leeftijd min of meer ongewild een gruwelijke moord pleegt, en in WHAT HAPPENED TO CASS MCBRIDE treffen we een jongen die een meisje levend begraaft. Maar de uitwerking van deze twee fascinerende boeken is verschillend. RIGHT BEHIND YOU laat alle facetten van schuldgevoelens zien, en de enorme invloed die ze hebben op een zichzelf opnieuw uitvindend leven. WHAT HAPPENED TO CASS MCBRIDE is meer een detective, zij het dan een ongewone. Langzaam ontdekken we waarom Kirby het meisje Cass wil straffen, en wat dat met de zelfmoord van zijn broer te maken heeft. Mooie, spannende young adult-novels. Deze boeken werden vertaald door Tjalling Bos.

MENEER KANDINSKY WAS EEN SCHILDER en MONSTERMUIS - Daan Remmerts de Vries (respectievelijk Leopold en Querido) Daan Remmerts de Vries is twintig jaar schrijver. Dat moet gevierd, en dat wórdt ook gevierd: o.a. met een prachtige overzichtstentoonstelling in het Haags Gemeentemuseum. Tegelijkertijd verschenen twee uitstekende nieuwe prentenboeken. In MENEER KANDINSKY WAS EEN SCHILDER laat Daan ons zien hoe een perfect kunstboek voor kinderen vormgegeven kan worden. Het blauwe paardje dat uit de schilderijen van Meneer Kandinsky springt is spannend en intrigerend genoeg, zonder dat de voorlezende ouder allerlei zaken over schilderkunst hoeft uit te leggen. En voor het pure plezier is er dan ook nog MONSTERMUIS. Met zinnen en platen vol lol, giet Remmerts de Vries zijn heerlijke fantasie over ons uit. Een muis die de halve stad opvreet (met een hele lijnbus erbij) en Jantje de held die dat ten goede draait. Hoera voor Daan Remmerts de Vries, en een rode loper voor minstens nog twintig jaar.

SIEBE SCHAAP WIL OOK EEN MENSJE - Kirsten Boie/Philip Waechter (Gottmer) HET BOEBOEK - Imme Dros/Harrie Geelen (Querido) HOE OMA ALMAAR KLEINER WERD Michael de Cock/Kristien Aertssen (Querido) Drie heerlijke prentenboeken: SIEBE SCHAAP WIL OOK EEN MENSJE sprankelt van de omgekeerdheid: een schaap dat een mensje als huisdier heeft, en Siebe zal echt goed voor hem zorgen, en zijn hok schoonmaken etcetera etcetera. Prachtige tekeningen van Philip Waechter die net precies genoeg en net grappig genoeg zijn. Overigens verschenen er dit voorjaar meerdere bijzondere prentenboeken bij uitgeverij Gottmer: zij hebben een goede hand van kiezen, als het om vertaalde prentenboeken gaat. Dit boek werd vertaald door Esther Ottens. HET BOEBOEK is vooral het boeboek van tekenaar Harrie Geelen. In een gecombineerde techniek spat het tekenplezier van dit boek af. Wat een feest om naar te kijken, en wat een durf en zwier - en ook beheersing - in de computertechnieken bijvoorbeeld. Een geweldig ogen-avontuur. HOE OMA ALMAAR KLEINER WERD is een van de liefste boeken van de laatste tijd. Een warm verhaal, vol liefde voor grootouders en kinderen. Met wijsheid en mededogen gemaakt. Ook van de kant van de tekenaar trouwens: Kristien Aertssen blinkt uit in dit frisse, en toch tijdloos aandoende boek. Met een mooi liniaalrandje op het omslag, waar een centimetertje bijgesmokkeld is. Zo blijkt oma toch stiekem weer wat langer.

MOMBAKKES - Do Van Ranst (Davidsfonds) Do Van Ranst is een zeldzaam talent. Een eigenzinnig talent ook. Het is knap hoe zijn boeken verschillen, want ook MOMBAKKES is weer heel anders dan zijn vorige werk. Dit keer is een jongen die opgroeit onder een streng vaderregime de verteller. Zijn vader is architect. Maar de vader is ook de zoon van een strenge vader. Rechte lijnen, meetkundige figuren: die dienen de dienst uit te maken in deze familie. Maar het leven zelf, en dus ook de broeiende contradicties van het leven, gaan hun eigen weg. De roman meandert mee en op een zeer knappe manier houdt Do Van Ranst alles in balans. We ontdekken met de ik-figuur samen hoe alles werkelijk zit, maar we proeven op geen enkel moment een voorgekookt schrijversscenario. Dit boek beweegt. Dit boek vlamt.

VUUR en VAN HUILEN KRIJG JE DORST - Anke Kranendonk (Lemniscaat) Als er iemand is die precies weet hoe kinderen en jongeren leven, ademen, reageren, denken en bewegen is Anke Kranendonk het wel. In zowel haar laatste (VUUR) als haar eerste boek (VAN HUILEN KRIJG JE DORST) levert ze hiervan overtuigd bewijs. De worsteling van Sam in VUUR met zijn niet-begrijpende juf is soms grappig, maar vooral ook aangrijpend realistisch beschreven. Steeds denk je: ja, zó denkt deze jongen. Hij springt zo van het papier af je hart in. In VAN HUILEN KRIJG JE DORST moet Joris zien te begrijpen dat zijn lievelingsoom er binnenkort niet meer zal zijn. Helder, navolgbaar, precies en ontroerend wordt langzaam duidelijk hoe Joris in de nare kraters van het leven leert kijken. Maar nergens wordt het larmoyant of zwaar. Hoe knap is dat? Dat is héél knap.

KEEPVOGEL, NACHTPANNENKOEKEN en KEEPVOGEL, HET DIEPSTE GAT - Wouter van Reek (Leopold) KEEPVOGEL is onweerstaanbaar. En de boeken over hem en zijn hond Tungsten zijn dat ook. Laconiek, grappig, lief, inventief, slapstick-achtig en op een totaal niet onnozele manier onnozel: ook die bijvoeglijke naamwoorden passen allemaal bij de KEEPVOGEL-reeks. NACHTPANNENKOEKEN en HET DIEPSTE GAT zijn daarvan de laatste delen. En de combinatie van brede tekeningen en vignetten die een flink stuk verder vertellen is prachtig. Leve KEEPVOGEL. De Gouden Uil-nominatie voor HET DIEPSTE GAT is volledig verdiend.

HET GROTE BOSORKEST - Guido van Genechten (Clavis) Guido van Genechten is een van de grootste en productiefste prentenboekmakers in de Nederlandstalige kinderliteratuur. Maar zijn nieuwe boek is een van de mooiste van zijn hand. Het gaat over het zingen van de vogels, in de nacht en na de nacht. Prachtige grote platen laten de bosvogels zien, en op heel mooie grote sfeervolle spreads komt het bosorkest tot leven. Bijna net zo sfeervol als wanneer je écht in een bos staat bij het krieken van de dag.

MIJN GEBOUW WORDT ZO, ARCHITECTUUR VOOR JONGEREN - Bernard Hulsman en Theo van Oeffelt (NAI uitgevers) Non-fictie voor kinderen over beeldende kunst, over schilders en stromingen, ja, dat is er genoeg. Maar over architectuur? En dan echt goed? Ik was al een tijdje aan het zoeken maar stuitte uiteindelijk op dit, al in 1997 uitgegeven, boek. Het is voor jongeren geschreven en legt in een dubbele tekst iets uit over allerlei aspecten van architectuur. In het zwart lees je wat er allemaal komt kijken bij het ontwerpen van een gebouw, en in het blauw lezen we daar een voorbeeld van: de verbouw van de Koninklijke Scholengemeenschap in Apeldoorn. Dat is in beide gevallen helder genoteerd en goed geïllustreerd.

TOEN MIJN VADER EEN STRUIK WERD - Joke van Leeuwen (Querido) Dit is een boek waar ik me al lang op verheugde, en naar nu blijkt, niet zonder reden. Joke van Leeuwen verenigt het beste van haar kunnen in dit verhaal over Toda die moet vluchten voor de oorlog, om te gaan wonen in een ander land, bij haar moeder. We zien de geëngageerdheid van Van Leeuwen (uit bv BEZOEKJAREN), haar onschuldige, originele, maar ook enigszins in de steek gelaten hoofdpersonen (uit oa DEESJE en KUKEL) en we zien het taalspel (uit vrijwel al haar werk). Voeg daar nog de geweldige tekeningen aan toe en je hebt hier een Vintage Joke van Leeuwen. Laat de bekroningen maar komen.

JOB EN DE DUIF - Evelien De Vlieger en Noëlle Smit (Lannoo) Een boek voor beginnende lezers schrijven is niet zo moeilijk, maar een góéd boek voor beginnende lezers schrijven wel. En een dik goed boek voor beginnende lezers schrijven, dat is helemaal een toer. Ze zijn er dus niet veel. Maar met DE DUIF VAN JOB heeft Evelien De Vlieger een geestig verhaal, op het allersimpelste niveau, geschreven, dat ook nog eens spreektaal en 'gewone' zinnen niet uit de weg gaat. Knap. Een tweede heerlijke bijdrage aan deze uitgave leverde Noëlle Smit, die zowel flamboyant bezit neemt van de bladzijden als weet in te houden wanneer dat nodig is. Een feest om naar te kijken, en wat een kleurenpracht ook!

MIERENKOLONIE - Jenny Valentine (Moon) Eén ontroerende hoofdpersoon, dat is al heel mooi voor een boek, maar in MIERENKOLONIE zijn het er twee. De zestienjarige Sam en de tienjarige Bo. Beide zijn ze verdwaald in het leven, beide wonen (op verschillende wijze) alleen in een kleine mierenkolonie van een Londens huis-met-verdiepingen. Jenny Valentine schreef al twee goede, opmerkelijke romans (OP ZOEK NAAR VIOLET PARK en GEBROKEN SOEP), maar deze derde is voor mij de meest indrukwekkende. Niet alleen Sam en Bohemia komen warm en prachtig tot leven, maar ook de bijfiguren. MIERENKOLONIE is een boek waar je van gaat gloeien.

DE HEMEL VAN HEIVISJ - Benny Lindelauf (Querido) Het mooie, brede epos NEGEN OPEN ARMEN is nu opgevolgd door een nieuw mooi, breed epos. DE HEMEL VAN HEIVISJ vertelt verder over Fing, Muulke en Jes, over hun grootmoeder, en over De Pap en de vier broers. Maar dit keer is er ook Liesl, een meisje waar Fing veel meer mee te maken krijgt dan haar lief is. Het is ontroerend om de drie hoofdpersonen terug te zien. Bovendien is het ook in dit boek weer heerlijk om Benny Lindelaufs vertellust over ons heen te mogen krijgen. Daarnaast is de taal origineel en beeldend. Kortom, Lindelauf heeft een boek geschreven waar de Nederlandstalige jeugdliteratuur veel en veel rijker van is geworden. Een boek om in weg te kruipen en een boek om een dringende vraag aan op te lopen: komt er nog een derde deel? Ja? Ja?

GEK VAN EEN EILAND - Koen D'Haene (De Eenhoorn) KIND VAN DE WILDERNIS - Michael Morpurgo (Clavis) Twee keer een zoon die met zijn moeder op vakantie gaat, nadat de vader en echtgenoot er niet meer is. In GEK VAN EEN EILAND gaat de Vlaamse Wout, na het plotselinge vertrek van zijn vader naar Brazilië, en naar een andere vrouw, met zijn moeder naar het Nederlandse Waddeneiland Terschelling. Daar leert hij Johanna kennen, die zijn eerste liefde wordt, maar hem ook voert naar haar adoptiefmoeder, die haar eigen trieste verhaal heeft. Een mooi genuanceerd boek over zonen en ouders, over verlies en verwerking. Bovendien krijgen we veel achtergrond van Terschelling mee, inclusief optreden van Hessel, een beroemde Friese hit (van Twarres) en oude volksverhalen. En dat voor een Vlaams boek van een Vlaamse schrijver in een Vlaamse leesserie! In KIND VAN DE WILDERNIS stierf Wills vader al, maar op vakantie sterft óók Wills moeder. De kleine Will komt op de rug van een olifant in de jungle terecht. En daar ontspint zich een prachtig en spannend verhaal. Will en de olifant Oona gaan een diep verband aan, waardoor beide overleven, maar ook drie kleine orangoetans blijken Will nodig te hebben. Dit boek gaat over van alles, evenzeer (bijvoorbeeld) over natuurbescherming als over leren te overleven, en het einde is warm en raak. Twee jeugdromans dus, die ik graag las!

WAT DANSEN WE HEERLIJK - Toon Tellegen en Annemarie van Haeringen (Querido) Uit dit prenten/lees/kijkboek zwiert de muziek ons tegemoet. Walsjes zijn het, denk ik, die eruit opklinken. Maar dan wel van die onhandige walsjes, voor viool en banjo, of voor harp en mondharmonica. Want zoals die instrumenten misschien ook niet volgens de regels van de kunst samengaan, laten Tellegen en Van Haeringen net zulke onvoorspelbare koppels dansen: een nijlpaard en een neushoorn, een beer en een honingtaart, bomen, en - het meest ontroerend - de egel en de eekhoorn. De tekeningen zijn teder, maar ook vrolijk, kleurrijk, maar ook beperkt tot een veelsprekende essentie, het is met zulk illustratiewerk een danspartij van een boek geworden. In de hoop dat deze balmeesters ook hierna weer zullen blijven samenwerken.

MISS DAKLOOS - Lydia Rood en Jojo Matthews (Querido) Een nieuw deel in de Slash-reeks, en natuurlijk ben ik partijdig, maar ik vind ook dit boek weer een boek zoals ik nog nooit heb gelezen. Lydia en Jojo hebben uren- en urenlang met elkaar gepraat, dat begrijp je al snel. En het stoere meisje dat op televisie meedeed aan een Miss Dakloos-verkiezing komt nu, als resultaat daarvan, ook op papier moeiteloos tot leven. Ze is ontroerend nuchter over alle dingen die haar al op jonge leeftijd zijn aangedaan, ze struikelt vaak maar blijft ook steeds stoer doorgaan, ze probeert gewoon een zo goed mogelijk iemand te zijn. En het verslag daarvan is prachtig opgeschreven door Lydia Rood, toch al een van onze belangrijkste jeugdboekenschrijfsters. Een zeldzame inkijk in een leven, dus veel dank aan dappere Jojo en haar geweldige biografe.

DISSUS - Simon van der Geest en Jan Jutte (Querido) Een van de allerallerbeste boeken van 2010 is verschenen: DISSUS. Een groepje jongens gaat op pad, Dissus is degene die de weg aangeeft. Er zijn vele gevaren onderweg en niet alle jongens overleven. Dit alles is losjes geënt op de omzwervingen van Odysseus. Maar dan komt Dissus weer thuis, en de ontknoping van dit verhaal-in-dichtvorm is prachtig en toverachtig. Humor, herkenning, poëzie en avontuur: als dat allemaal samengaat krijg je een feest van een boek. Maar de rijkdom is daarmee nog maar voor de helft benoemd, want wát een illustraties! Jan Jutte is hier zijn eigen koninklijke zelf, met tekeningen die óók een odyssee zijn, met evenzeer referenties aan oude Griekse afbeeldingen alsook humor en avontuur (die grote dreigende hond!). Bij een boek als dit weet je het zeker: honderd procent griffel, honderd procent penseel.

RED MIJN HOND - Anna Woltz (Leopold) Jessie's hond Kaj heeft schapen doodgebeten. En dus moet het ondenkbare gebeuren: Kaj moet worden afgemaakt. Althans, volgens degenen die daarover moeten beslissen. Natuurlijk probeert Jessie alles te doen om dit te voorkomen. Tot zover de uitgangspunten van het verhaal. Maar RED MIJN HOND is vooral zo geslaagd omdat het de liefde die je voor een hond kunt voelen sterk en scherp verwoordt: zo bedenkt Jessie bijvoorbeeld dat een hond alles precies goed doet. Daarmee is dit niet alleen een goed boek, maar vooral ook een écht boek. En dan is er ook nog een prachtige passage waarin de kracht van poëzie wordt bewezen. Anna Woltz schreef al puike boeken, maar van die puike boeken is dit nog eens de beste.

SOLDATEN HUILEN NIET - Rindert Kromhout (Leopold) Tweeduizendtien, het jaar van de jeugdromans. Dat kunnen we wel zeggen nadat ook dit boek weer tot het allerbeste van wat dit jaar verscheen behoort. SOLDATEN HUILEN NIET is het boek dat Quentin Bell wil schrijven over zijn broer Julian. Over hun jeugd op het platteland van Sussex, zo'n tachtig jaar geleden. Maar ook over de 'rare' mensen met wie zij opgroeien: de leden van de Bloomsbury Groep. Het prachtig sfeervolle, lichte, maar ook rake boek gaat dus over verbeelding, over voor je eigen mening durven uitkomen, over opgroeien, over ouderschap en liefde, en vooral over broers. Rindert Kromhout heeft een schitterend boek geschreven, en ook maar weer eens bewezen hoe veelzijdig hij is.

JEE JEE JEE - Riet Wille en Merel Eyckerman (Lannoo) Lannoo maakt een prachtig reeksje, met makkelijk leesbare boeken die rijk in kleur geïllustreerd zijn, zoals WOLF EN HOND van Sylvia Vandenheede en Marije Tolman, JOB EN DE DUIF van Evelien De Vlieger en Noëlle Smit, en dan nu JEE JEE JEE. Wat een leuk boek! En ook origineel: het gaat over jongens die graag met hun handen werken. Over een verhuizersbedrijf gaat het ook, en daar zijn toch maar weinig kinderboeken over. Het verrassendst aan dit boek is de ontwikkeling van Merel Eyckerman: haar tekeningen zijn warm en kleurrijk, heel eigen, maar voor kinderen toch ook herkenbaar. Zij maken deze toch al geslaagde uitgave tot een heerlijk boek.

NILS EN HET GEHEIME GENOOTSCHAP - Astrid Lindgren (Ploegsma) Ik vind het bijzonder fijn dat er voor mij nog steeds ongelezen Astrid Lindgren-boeken zijn, zoals deze vrolijke dorpsdetective. Lindgren combineert hier haar Zweedse, vertrouwde dorpsdecor met grappige karakters (a la Pippi) en lekker speurwerk. Een boek waar je blij van wordt, vooral als er dan ook weer opgewekt-vileine Lindgren-dialoogjes tussendoor komen. Van tijd tot tijd is het een must: even AstridLindgrennen. En dat kan prima met dit superboek. Dit boek werd vertaald door Maydo van Marwijk-Kooy.

SKEELERS - Bobje Goudsmit (Holland) Het is lastig om twaalf-, dertien-, veertienjarigen die niet graag lezen toch aan het lezen te krijgen. Het is zo mogelijk nog moeilijker om van die groep de jóngens aan het lezen te krijgen. En dus is het erg goed als er boeken zijn als (het al wat oudere, maar nu pas door mij gelezen) SKEELERS: een toegankelijk, goed geschreven verhaal over een jongen die al skeelerend een ongeluk veroorzaakt. Zijn zich steeds opbouwende schuldgevoel én de leniging ervan wordt helder en genuanceerd beschreven, en dat is dus de mooie verdienste van Bobje Goudsmit. En goed nieuws voor een héél grote groep lezers.

MEJUFFROUW MUIS KRIJGT MUISJES - Erik van Os/Elle van Lieshout/Marije Tolman (Lemniscaat) Er is een nieuw deel in de Mejuffrouw Muisreeks: eentje waarin er muizenkroost op komst is. De tekst is, als in de andere delen, wendbaar, vrolijk en fijn-onnadrukkelijk rijmend. Leuk is de voorkeur die hondje Lucebert heeft voor de naam van het nieuwe kindje: Vasalis. Of Schmidt. Of Achterberg. Maar de echte grootse geinigheid is opnieuw afkomstig van Marije Tolman. Wat heeft ze er weer een overvloedig en rijk boek van gemaakt! Zo beslist ze om in een scene waarin naar een naam voor de baby gezocht wordt niet alleen vader en moeder Muis-Dokter in een namenboekje te laten lezen, maar ook om dat te laten doen in de bibliotheek, die vervolgens in zijn geheel wordt getekend, met honderdvierennegentig details en grappige mini-tafereeltjes. En als extraatje vinden we in dit boek zelfs een... boomhut!

VREEMDE VOGELS - Kate de Goldi (Lemniscaat) Sommige boeken volgen zo duidelijk níét het recept voor het genre waarin ze uitkomen, dat ze je alleen al daarom voor je innemen. Kate de Goldi schreef over de grootste tobber ter wereld, Frankie. Maar een zorgelijk, somber boek werd het, ondanks Frankie, niet. Samen met zijn beste vriend Gis, met het nieuwe meisje Sydney, met zijn excentrike ouders en zijn excentrieke tantes én met zijn grote broer en grote zus worstelt Frankie zich (zijns ondanks) dapper door de raadsels van het leven heen. Veel vrolijk geëmmer dus, in dit boek, voor een boek voor deze leeftijd normaal gesproken té veel, maar hier heb je er geen last van, omdat Frankie en de anderen zo zonnig en levensecht beschreven zijn. En dan is er ook nog een fijnzinnig en bemoedigend slot... Dit boek werd vertaald door Ineke Lenting.

SLANGENKUIL - David Almond (Querido) De winnaar van de Hans Christian Andersen Award 2010, David Almond, schrijft gewoonlijk al vrij zwarte boeken. Maar SLANGENKUIL is nog wat zwarter dan normaal. De veertienjarige Liam zwerft rond in de diepe schaduwen van een zomer waarin hij definitief geen klein kind meer is. Zijn vriendschap met Max gaat voorbij, en hij ontmoet een paar flink door het leven beschadigde jongeren. Door hen komt hij in een duistere draaiing van moord, messen, oorlog en wantrouwen terecht. Een van de heftigste Almond-boeken. Dit boek werd vertaald door Annelies Jorna.

SUICIDE NOTES - Michael Thomas Ford (Lemniscaat) Er zijn veel mooie boeken uitgegeven in de Made In The USA-serie van uitgeverij Lemniscaat, maar dit is wel een van de mooiste. In een zeer geloofwaardig, ontroerend en spannend relaas vertelt Jeff hoe zijn verblijf in een psychiatrische kliniek verloopt - waarin hij is opgenomen nadat hij op Oudjaarsavond een zelfmoordpoging heeft gedaan. Dat klinkt als (te) zware kost, maar in dit boek ís dat het helemaal niet. Door de verteltoon van Jeff, door de bijzondere portretten van mede-jongeren en door de bij vlagen uiterst verrassende stijl van Ford. Voeg daarbij een groot psychologisch inzicht en je hebt een must-read. Dit boek werd vertaald door Lydia Meeder.

HET MOERASMEISJE - Siobhan Dowd (Van Goor) Siobhan Dowd is helaas overleden. Maar voor haar veel te vroege dood schreef ze in hoog tempo nog een paar zeer ertoedoende boeken. Dit is er een van. Het verhaal speelt zich af in het Ierland van 1980. Fergus, de hoofdpersoon, leeft temidden van de Noord-Ierse oorlog, zijn broer zit in de gevangenis en doet mee aan een politieke hongerstaking en ook Fergus wordt op zijn loyaliteit getest. Maar tegelijk ontdekt Fergus een meisje in het veen. Zij, Mel, geeft haar historische verhaal langzaam prijs. Dit boek is heel origineel, is met een messcherp gevoel voor plotafwikkeling geschreven en ontroert, niet in het minst door de sterke tekening van de twijfels van Fergus. Dit boek werd vertaald door Tjalling Bos.

TEMMER TOM - Tjibbe Veldkamp en Philip Hopman (Lemniscaat) HONDEN DOEN NIET AAN BALLET - Anna Kemp en Sara Ogilvie (Lemniscaat) JOHANNA IN DE TREIN - Katrin Schärer (Gottmer) Drie heerlijke prentenboeken. In JOHANNA IN DE TREIN reist varkentje Johanna inderdaad met de trein, maar het gaat in het boek vooral om de wisselwerking tussen de hoofdpersoon en... de tekenaar! Regelmatig corrigeert varkentje Johanna haar schepster, en zijn er verbeteringen of veranderingen op de bladzijden aangebracht. Heel vrolijk, en mooi, maar vooral ook inventief. HONDEN DOEN NIET AAN BALLET charmeert vooral door de prachtige tekeningen. Ontroerende beelden van het naar dansen snakkende hondje, met sterke strepen en springende kleuren. Bovendien is het boek mooi uitgegeven: het omslag voelt heerlijk aan, de bladzijden zijn van prachtig papier. Een echt hebbeboek is TEMMER TOM. De veranderde heruitgave van dit boek dat ooit bij Ploegsma verscheen is rijker en vrolijker. Hopman op z'n best: je wordt een wereld ingetrokken waarin dieren meubelstukken kunnen zijn en kinderen hun vaders vader. Een spattende tekst van Veldkamp en hartverwarmend, glanzend, rijk tekenwerk van Hopman maken dit boek tot een van de leukste boeken van dit najaar en een van de beste voorbeelden van het thema (beeld en tekst) van de komende kinderboekenweek. JOHANNA IN DE TREIN werd vertaald door Esther Ottens en HONDEN DOEN NIET AAN BALLET door L.M. Niskos.

ANTSY DOES TIME - Neil Shusterman (Lemniscaat) Een young adult-boek dat Amerikaanser is dan ANTSY DOES TIME krijg je niet snel. Er staat filosofie-light in, er zijn citaten, er is een plot die je doet doorlezen en doorlezen en de stijl is luchtig genoeg, maar uiteindelijk gaat het boek over belangrijke zaken als eigenwaarde, leven en dood, toekomstperspectief en tijd, kortom: hoe te leven. Dat dit boek in al zijn Amerikaanse frisheid lijkt op andere YA-boeken met Amerikaanse frisheid, klopt. Maar evenzeer klopt dat het daardoor óók een boek is waar je soms hardop om moet lachen, en waar je soms van gaat nadenken. Een mooie toevoeging aan de Made-In-The-USA-reeks van Lemniscaat, en dubbelmooi voor degenen die hoofdpersoon Antsy al kennen uit THE SCHWA WAS HERE, Shusterman eerste in het Nederlands vertaalde jeugdroman. Dit boek werd vertaald door Lydia Meeder.

MARCELO EN DE ECHTE WERELD - Francisco X. Stork (Lemniscaat) Door sommige boeken leer je de wereld beter te begrijpen. Omdat, in die boeken, de hoofdpersoon de wereld beter leert begrijpen. Dat is sterk het geval bij MARCELO EN DE ECHTE WERELD. De zeventienjarige Marcelo Sandoval vertelt over zichzelf: 'De nauwkeurigste omschrijving van wat ik heb is vermoedelijk syndroom van Asperger. Dat valt in het hoogfunctionerende uiteinde van het autistisch spectrum.' Hij wordt in de 'Echte Wereld' losgelaten en ontmoet daar gelukkig Jasmine, aan wie hij kan vertellen over de innerlijke muziek die hij hoort. Langzaam vloeien wij mee in zijn ontdekking van de goede en lelijke kanten van een mens, in hoe je er simpelweg naar moet streven de goede toon te horen. Erg mooi gedaan. En inzichtgevend dus. Dit boek werd vertaald door Aleid van Eekelen-Benders.

(Als hoge uitzondering en eenmalig willen Edward's Aussie-webmastertjes Lennart & Maikel nogmaals dit, reeds eerder door Edward besproken, boek in herinnering brengen, en extra eren en naar voren halen vanwege het autistic onderwerp Syndrome of Asperger, dat een van de onderdelen vormt van hun study en targets in Australia. Thanks Francisco, Marcelo, Jasmine en Aleid en Lemniscaat, en sure last but not least ook thanks Edward om jouw unieke inzicht in zovele onderwerpen ook met ons te willen delen.....indeed zoals jij het zegt: "door sommige boeken leer je de wereld beter te begrijpen".)